Τσάμηδες και Τσαμουριά Εθνοκάθαρση ή Κάθαρση;

της Χριστιάννας Λούπα


«Οι Τσάμηδες που ζούσαν στην Νότια Ήπειρο (Τσαμουριά ή Θεσπρωτία, όπως λέγεται από τους Έλληνες), ήταν τα θύματα της πρώτης εθνοκάθαρσης της Ευρώπης στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου… Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι ζουν εκατό χιλιάδες Τσάμηδες Αλβανοί, που στερούνται κάθε μειονοτικό δικαίωμα, όπως και οι άλλες μειονότητες στην Ελλάδα. Ένα παράδειγμα: Μπορούν να μιλούν αλβανικά μόνο στα σπίτια τους…»(!!)

Το παραπάνω απόσπασμα ανήκει σε ένα από τα πολλά προπαγανδιστικά κείμενα γραμμένα στα Αγγλικά, που υπάρχουν στο You Tube με τη μορφή video, με τον τίτλο «Chamerian Genocide by Greece» και που εμένα προσωπικά μου ανέβασε το αίμα στο κεφάλι! Όλα τα video είναι εξαιρετικά προσβλητικά για την Ελλάδα (Fuck Greece κλπ., συνοδευόμενα από αντίστοιχες εικόνες!) και επί πλέον επικίνδυνα παραπειστικά για κάποιον που δεν έχει ιδέα επί του θέματος και αντλεί από κει πληροφορίες.

Ας βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους, μια και η ανεξαρτησία του Κοσσόβου αναμένεται να ανοίξει πλέον τους ασκούς του Αιόλου, οπλίζοντας τη φαρέτρα του αλβανικού εθνικισμού. Μετά την κατάρρευση του ολοκληρωτισμού των Χότζα - Αλία, εξ άλλου, η ανακίνηση του (ανύπαρκτου) θέματος των Τσάμηδων φαίνεται να χρησιμοποιείται συστηματικά ως αντίβαρο για το Βορειοηπειρωτικό.

Ως Τσαμουριά ορίζεται η περιοχή της Θεσπρωτίας κι ένα μικρό κομμάτι της Αλβανίας, ενώ οι Τσάμηδες ήταν μουσουλμάνοι, που μιλούσαν αλβανικά. Όταν έγινε η ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, στο ελληνικό κομμάτι της Τσαμουριάς ζούσαν 20.000 Τσάμηδες, παρ’ όλα αυτά όμως δεν ανταλλάχτηκαν όπως οι υπόλοιποι μουσουλμάνοι, λόγω των ισχυρών πιέσεων που άσκησε η Αλβανία και η Ιταλία στον Βενιζέλο. (Γιατί, άραγε;). Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάννης ωστόσο και κατόπιν συμφωνίας με τους ιδιοκτήτες, ένα μέρος των περιουσιών τους κατασχέθηκε για την κάλυψη των αναγκών των προσφύγων, που εγκαταστάθηκαν στην Ήπειρο.

«Στη διάρκεια του Μεσοπολέμου οι μουσουλμάνοι Τσάμηδες απολάμβαναν πλήρη δικαιώματα ισοπολιτείας και θρησκευτικής ελευθερίας. Ασκούσαν ελεύθερα τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Είχαν δικά τους σχολεία, τα οποία χρηματοδοτούνταν από την ελληνική κυβέρνηση. Είχαν ευνοϊκή μεταχείριση από την Αγροτική Τράπεζα, τις φορολογικές υπηρεσίες, τα ελληνικά δικαστήρια», γράφει στο άρθρο του «Οι προκλήσεις των Τσάμηδων έναντι της Ελλάδας και της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας»,(Τύπος της Κυριακής, 16/2/2003), ο καθηγητής ΑΠΘ, κύριος Μιχαήλ Τρίτος.

Με την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου το 1940 πάντως, οι Τσάμηδες τάχθηκαν ανεπιφύλακτα υπέρ των κατακτητών, τους οποίους υποδέχθηκαν πανηγυρικά και άρχισαν επιθέσεις σε χωριά, εκτελώντας, βιάζοντας και λεηλατώντας. Σκοπός τους ήταν να πείσουν την Ιταλία να εντάξει τη Θεσπρωτία στην Αλβανία.
Οι άντρες από 17 έως 70 ετών είχαν εξοπλιστεί από τους Ιταλούς, οι οποίοι στους περισσότερους έδωσαν στρατιωτικές στολές, ενώ περί τους 2.400 εντάχθηκαν ως εθελοντές στον Ιταλικό Φασιστικό Στρατό. Το 1942 μάλιστα, σύμφωνα με τον Δρα Φάνη Μαλκίδη, («Ελευθερία Μαντά, Οι μουσουλμάνοι Τσάμηδες της Ηπείρου», εφημερίδα Πατρίδες, Ιούνιος 2005), «υπό την καθοδήγηση του J. Dino γαμπρού του αλβανού Πρωθυπουργού S. Verlatsi, οι Τσάμηδες συγκροτούν την K.S.I.L.I.A. («Αλβανικό Σύστημα Πολιτικής Διοικήσεως») με 14 Τάγματα έχοντας ως κύριο στόχο τους την εξολόθρευση του ελληνικού πληθυσμού στην περιοχή της Θεσπρωτίας. Μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών το 1943, οι Τσάμηδες πέρασαν στο στρατόπεδο των Γερμανών. Στα Ιωάννινα οργανώθηκε ένα ειδικό στρατιωτικό τμήμα των Τσάμηδων με γερμανικές στολές. Στη εφημερίδα των Τιράνων "Bashkimi i Kombit" στις 14.3.1944 δημοσιεύθηκαν οι κοινές ενέργειες των Τσάμηδων με τους Ναζί το Φεβρουάριο του 1944, που είχαν ως τραγικό αποτέλεσμα την πυρπόληση 25.000 σπιτιών και τη δημιουργία 100.000 προσφύγων».

Οι κάτοικοι της Θεσπρωτίας άλλωστε δεν θα ξεχάσουν ποτέ την μαζική εκτέλεση 49 προκρίτων της Παραμυθιάς από τους Γερμανούς, κατόπιν υποδείξεως των Τσάμηδων, τον Σεπτέμβριο του 1943, με στόχο τον «αποκεφαλισμό» του Ελληνισμού της περιοχής.

Έστι δίκης οφθαλμός όμως και όταν οι αντάρτες του ΕΔΕΣ υπό τον Ζέρβα, που κυριαρχούσαν στην περιοχή, απελευθέρωσαν την Παραμυθιά, προέβησαν σε αντίποινα εναντίον τους, τα οποία η αλβανική προπαγάνδα επιμένει να ονομάζει «εθνοκάθαρση». Είναι βέβαια πάντοτε θλιβερό να χύνεται αίμα και σίγουρα το ποτάμι παρέσυρε και αθώους ανθρώπους, όπως συνήθως γίνεται σε περιόδους αναταραχής. Κάτω από την πίεση της γενικής κατακραυγής ωστόσο και θέλοντας να αποφύγουν την ελληνική Δικαιοσύνη, 18.000 Τσάμηδες διέφυγαν οικειοθελώς στην Αλβανία, η οποία πολλά χρόνια αργότερα, το 1994, καθιέρωσε την 27η Ιουνίου ως ημέρα γενοκτονίας.

Κάτι ανάλογο συνέβη και με τους - κατά πολύ περισσότερους - Σουδήτες, (Γερμανοί που ζούσαν στην Τσεχοσλοβακία) και εκδιώχθηκαν en bloc μετά το τέλος του Πολέμου. Κανείς βεβαίως δεν αποζημιώθηκε.

Αξίζει να σημειωθεί πάντως, ότι μέχρι το 1948 το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων Ιωαννίνων είχε εκδόσει πάνω από 1700 καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον των Τσάμηδων, πολλές από τις οποίες επέσυραν την ποινή του θανάτου.

Δικαιούνται λοιπόν αυτοί οι άνθρωποι να μιλούν και επί πλέον να εγείρουν και αξιώσεις για τις περιουσίες τους, παριστάνοντας τα θύματα; Θα πέσει ο ουρανός να μας πλακώσει, μου φαίνεται!

"Να μάθουν όλοι για το Δίστομο!"

της Χριστιάννας Λούπα


Εδώ’ ναι το πικρό το χώμα του Διστόμου.
Ω, εσύ διαβάτη, όταν πατήσεις να προσέχεις.
Εδώ πονά η σιωπή, πονάει κι η πέτρα κάθε δρόμου
κι απ’ τη θυσία κι απ’ τη σκληρότητα του ανθρώπου.
Εδώ μια στήλη απλή, μαρμάρινη όλη κι όλη
με ονόματα σεμνά, κι η δόξα τα ανεβαίνει
λυγμό – λυγμό, σκαλί – σκαλί, μεγίστη σκάλα.
Γιάννης Ρίτσος

Η σφαγή του Διστόμου Βοιωτίας στις 10 Ιουνίου 1944 – τέσσερις μόλις μέρες μετά την απόβαση της Νορμανδίας – συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ειδεχθέστερα εγκλήματα που διέπραξαν οι ναζί καθ’ όλη τη διάρκεια της επάρατης δράσης τους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το σύνθημα που κυριαρχεί στις ορδές των Ούννων που πνέουν τα λοίσθια, καθώς το αντάρτικο θεριεύει, είναι: «Ένας Γερμανός σκοτωμένος – πενήντα Έλληνες. Δέκα Γερμανοί – ένα χωριό». Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς τι ακολούθησε όταν σαράντα Γερμανοί σκοτώθηκαν από τους αντάρτες στην περιοχή.

Διακόσιοι δέκα οκτώ αθώοι άνθρωποι και δώδεκα όμηροι εκτελέστηκαν εν ψυχρώ στο Δίστομο. Άντρες, γυναίκες, μωρά, παιδιά, έγκυες και ηλικιωμένοι έχασαν τη ζωή τους, χωρίς να μάθουν ποτέ το λόγο. Το χωριό λεηλατήθηκε και κάηκε. Μέχρι και τα ζώα θανατώθηκαν.

Οι συγγενείς, ωστόσο, των θυμάτων δεν αποζημιώθηκαν ποτέ από το γερμανικό κράτος. Μπλεγμένοι σ’ έναν κυκεώνα από νομικά τερτίπια, χρονοβόρες και ατελέσφορες διαδικασίες, διπλωματικούς ελιγμούς και διαφόρων ειδών συμφέροντα σέρνονται από δικαστήριο σε δικαστήριο κι από χώρα σε χώρα, εδώ και πολλά χρόνια, λες και ζητούν ελεημοσύνη.

Μ’ αυτό το κλίμα διαμορφωμένο και με την κατηγορηματική άρνηση της Γερμανίας να πληρώσει αποζημιώσεις σε ιδιώτες, τον Ιούνιο του 2002 πενήντα ακτιβιστές μπήκαν σαν τουρίστες στο Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο, όπου μπορεί κανείς να θαυμάσει την αρχαία ελληνική τέχνη και ξεδίπλωσαν πανό με συνθήματα όπως: «Να μάθουν όλοι για το Δίστομο!», «Απολαμβάνετε την τέχνη και ξεχνάτε τα εγκλήματα; Άμεση αποζημίωση».
Επίσης διάβασαν κείμενο που αναφερόταν στα ναζιστικά εγκλήματα στην Ελλάδα.

Κι ενώ και στη Γερμανία ακόμα, γίνεται προσπάθεια αυτοκριτικής και αφύπνισης της ιστορικής μνήμης, στην Ελλάδα φαίνεται πως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Όχι μόνο δεν γίνεται αναφορά στο ολοκαύτωμα του Διστόμου στο περιώνυμο βιβλίο της Στ΄ Δημοτικού,(που ευτυχώς αποσύρθηκε), αλλά και από κυβερνητικής πλευράς γίνεται προσπάθεια συγκάλυψης και αποσιώπησης των αιτημάτων αποζημίωσης.

Γιατί είναι πράγματι εξωφρενικό να υπάρχει απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου από το 2000, η οποία δικαιώνει τους ενάγοντες και να παραμένει ανεκτέλεστη, επειδή η ελληνική κυβέρνηση κρίνει ότι με τη συγκεκριμένη απόφαση μπορεί να διαταραχθούν οι σχέσεις της με τη Γερμανία. Με αυτό το σκεπτικό – απίστευτο κι όμως αληθινό – η ίδια η κυβέρνηση με υπόμνημά της προς την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, όπου έχουν προσφύγει οι ενάγοντες, ζητεί να απορριφθεί η αγωγή τους ως απαράδεκτη και να μην εκτελεστεί η απόφαση!

Κόλαφο ωστόσο για το ελληνικό κράτος αποτέλεσε η πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Φλωρεντίας με την οποία επιτρέπεται στα θύματα του Διστόμου να εκτελέσουν την απόφαση του Αρείου Πάγου στην περιοχή της Φλωρεντίας, σύμφωνα με ρεπορτάζ του κυρίου Αλέξανδρου Αυλωνίτη στο Έθνος της περασμένης Δευτέρας. Στο ίδιο ρεπορτάζ μάλιστα αναφέρεται ότι άρχισαν ήδη οι ενέργειες για κατασχέσεις γερμανικών ακινήτων στην περιοχή, από τον πλειστηριασμό των οποίων θα καταβληθεί ένα μέρος της υπέρογκης αποζημίωσης που οφείλει η Γερμανία.

Ας σημειωθεί εδώ ότι η Ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας δεν είναι πρόθυμη να δώσει αποζημιώσεις, γιατί αυτό θα αποτελέσει προηγούμενο για απαιτήσεις και άλλων ιδιωτών που υπέφεραν από το ναζισμό. Η σφαγή του Διστόμου πάντως υπήρξε ένα έγκλημα πολέμου και μια κατάφορη παραβίαση του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, η οποία σύμφωνα με τη Σύμβαση της Χάγης συνεπάγεται αναγκαστικά υποχρέωση αποζημίωσης εκ μέρους του Γερμανικού Τρίτου Ράϊχ και επομένως της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ως δικαιοδόχου του.

Σύμφωνα με τον Γερμανό δικηγόρο Martin Klingner εξ άλλου, σκανδαλώδης υπήρξε η αιτιολόγηση του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας, που χαρακτήρισε τη σφαγή του Διστόμου ως ανεπίτρεπτη «ακρότητα» επιτρεπτών στην ουσία αντιποίνων και η υποστήριξη της άποψης ότι οι δολοφονηθέντες υπάγονται στο εν γένει «μοιραίο» ενός πολέμου. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι η μαζική σφαγή πολιτών δεν ήταν απλά ένα πολεμικό γεγονός, αλλά έκφραση της εθνικοσοσιαλιστικής εξοντωτικής βούλησης.

Τι καθόμαστε όμως τώρα και λέμε, τη στιγμή που η ίδια η Ελλάδα ξεπουλάει τα παιδιά της!